Jakie drewno na meble ogrodowe wybrać?

• W pierwszej kolejności warto określić warunki użytkowania mebli. Inne drewno sprawdzi się pod zadaszeniem, a inne na zestawy pozostające przez cały rok na deszczu i słońcu.
• Gatunki rodzime są tańsze, ale też mniej trwałe. Modrzew europejski, czy krajowe drewno świerkowe i olchowe wymagają systematycznej impregnacji i najlepiej wypadają w miejscach osłoniętych.
• Wyższą trwałością cechują się gatunki sprowadzane. Świerk skandynawski, daglezja, modrzew syberyjski, akacja, iroko, sapeli czy jatoba to materiały dobrze znoszące zmienną pogodę.
• Za najlepszy kompromis często uznaje się świerk skandynawski. Jest przystępny cenowo, gęstszy i stabilniejszy niż rodzimy świerk, a przy właściwej impregnacji dobrze radzi sobie na zewnątrz przez długi czas.
• Twarde gatunki najlepiej sprawdzają się w newralgicznych elementach mebli.
• Regularna konserwacja to konieczność. Wykonuje się ją wtedy, gdy drewno blaknie, szarzeje, staje się szorstkie lub chłonie wodę.
• Przy wyborze należy uwzględnić również estetykę. Barwa, usłojenie i ogólny charakter drewna powinny współgrać ze stylem ogrodu i pozostałymi elementami aranżacji.

Na co zwracać uwagę wybierając drewno na meble ogrodowe?

Wybór drewna warto rozpocząć od określenia, jak meble ogrodowe będą używane oraz jakiego efektu estetycznego się oczekuje. Dopiero potem warto analizować parametry poszczególnych gatunków – te istotnie różnią się pod względem wyglądu, zachowania w zmiennej pogodzie, łatwości obróbki czy wymaganej pielęgnacji. Podczas wyboru warto analizować:

• Dostępny budżet – te same stoły, czy ławki ogrodowe wykonane z innego drewna mogą różnić się ceną nawet kilkukrotnie. Najtańsze będą miękkie rodzime gatunki, nieco droższe te skandynawskie, a najdroższe trwałe egzotyki.
• Naturalna trwałość gatunku – na rynku istnieją normy klasyfikujące odporność biologiczną drewna przed impregnacją. Przykładem może być tu norma EN 350, która wyróżnia aż 5 różnych klas trwałości. Do najmniej trwałych zalicza się np. olcha (4-5 klasa), nieco trwalszy jest świerk skandynawski (3-4 klasa), a najtrwalsze są gatunki egzotyczne jak jatoba (2 klasa).
• Wymaganą pielęgnację – wynika z trwałości. Część rodzajów drewna wymaga częstego impregnowania, inne zachowują stabilność i wygląd przy minimalnej konserwacji.
• Dostępność materiału – niektóre gatunki są łatwo dostępne w tartakach, inne wymagają sprowadzenia, przez co czas oczekiwania na gotowe meble ogrodowe może się wydłużyć. Należy tu jednak wspomnieć, że to, że drewno nie pochodzi z Polski, nie oznacza, że czas potrzebny na jego sprowadzenie jest długi. Popularne gatunki jak świerk skandynawski są stosunkowo łatwo dostępne.
• Twardość – będzie wprost wpływała na odporność na codzienne użytkowanie. Gatunki jak dąb, będą dużo bardziej odporne na uszkodzenia niż np. olcha.
• Wygląd – różne gatunki mają inną barwę i usłojenie. Nawet po użyciu specjalistycznych farb o tej samej barwie, wygląd na każdym gatunku będzie inny.
• Łatwość obróbki – istotne, jeśli planuje się samodzielną budowę lub modyfikacje, bo niektóre gatunki są bardzo twarde i wymagają specjalistycznych narzędzi.

Najlepsze gatunki drewna do mebli ogrodowych

Dobierając materiał na meble ogrodowe, warto zacząć od podziału na dwie podstawowe grupy, czyli gatunki rodzime oraz sprowadzane (w tym te egzotyczne). Drewno pochodzące z naszej strefy klimatycznej ma inną budowę, gęstość i odporność niż materiały sprowadzane z regionów, w których panują dużo trudniejsze warunki pogodowe. Stała wilgoć, intensywne opady, wysoka temperatura i duża zmienność klimatu rozwijają w nich większą odporność na działanie czynników zewnętrznych. Dlatego produkując meble ogrodowe, z reguły stosuje się gatunki, które sprowadzane są zza granicy.

Drewno rodzime

Wśród rodzimych gatunków znajdziemy zarówno drewno tańsze i łatwo dostępne, jak i materiały twardsze, bardziej wymagające w obróbce, ale lepiej znoszące użytkowanie na zewnątrz. Do mebli ogrodowych najczęściej wykorzystuje się:

• Dąb – to jedno z najczęściej polecanych krajowych drewien na meble ogrodowe. Jest twardy, gęsty i odporny na ścieranie, dlatego dobrze znosi intensywne użytkowanie i obciążenia. Po odpowiednim zabezpieczeniu olejem lub impregnatem wykazuje też stosunkowo dobrą odporność na wilgoć i słońce. Minusem w jego wypadku będą z pewnością znacznie wyższa cena w porównaniu z popularnymi iglakami.
• Modrzew europejski – to jedno z lepszych, rodzimych drzew wykorzystywanych na zewnątrz. Jest stosunkowo odporne na warunki atmosferyczne, twarde, a przez to i stabilne. Sprawdzi się szczególnie tam, gdzie jest umiarkowany budżet. Warto tu jednak wspomnieć o tym, że swoją trwałość zawdzięcza przede wszystkim dużej zawartości żywicy, przez co nie jest polecany na siedziska.
• Świerk – to lekkie, łatwe w obróbce, drewno, które jest tanie w porównaniu do innych gatunków i łatwo dostępne, dzięki czemu często stanowi budulec do mebli ogrodowych. Łatwo je barwić i dopasować kolorystycznie do reszty ogrodu. Naturalna trwałość jest niższa niż w przypadku dębu czy modrzewia, niemniej przy odpowiedniej impregnacji również posłuży długie lata.
• Olcha – w Polsce występuje kilka jej odmian. Szczególnie odporna na warunki atmosferyczne jest drewno olszy czarnej, która naturalnie rośnie na podmokłych terenach. W praktyce gatunek ten częściej wybiera się jednak do mebli, które stoją pod zadaszeniem. Warto też wspomnieć, że drewno to jest bardziej łamliwe niż np. świerk.

Drewno sprowadzane

W grupie drewna sprowadzanego można wyróżnić zarówno stosunkowo łatwo dostępne gatunki iglaste z chłodniejszych regionów Europy, jak i twarde drewno egzotyczne z Afryki czy Ameryki:

• Świerk skandynawski – znany z naszych lasów gatunek, który naturalnie rośnie wolniej i w znacznie chłodniejszym klimacie. Dzięki temu materiał z niego pozyskany jest bardziej odporny na niekorzystną pogodę i ma też zwykle gęstsze, węższe słoje, a przez to i większą trwałość mechaniczną.
• Modrzew syberyjski – wyróżnia się wyższą gęstością niż modrzew europejski oraz znacznie lepszą trwałością biologiczną (np. na grzyby). Podobnie jak rodzimy również zawiera duże ilości żywicy, przez co z reguł nie sprawdzi się w przypadku siedzisk.
• Daglezja – drewno iglaste z Ameryki Północnej. Jest jednak znacznie twardsza niż świerk, dzięki czemu lepiej znosi codzienne użytkowanie. Gatunek ten jest też naturalnie odporny na warunki atmosferyczne i szkodniki, dlatego często wykorzystuje się go w ogrodowych konstrukcjach. Sprawdzi się szczególnie tam, gdzie potrzebna jest większa wytrzymałość i stabilność niż w przypadku lżejszych gatunków iglastych.
• Akacja – gatunek ten rośnie również w Polsce, niemniej zdecydowana większość tego materiału pochodzi z innych krajów Europy i Ameryki Północnej. Należy do najtrwalszych na świecie (w warunkach zewnętrznych wytrzyma nawet 25 lat bez impregnacji). Drewno akacjowe jest twarde, odporne na wilgoć i uszkodzenia, dzięki czemu nadaje się na ławki, stoły ogrodowe i elementy konstrukcyjne.
• Iroko – afrykańskie drewno często określane jako „afrykański teak”. Ma wysoką naturalną trwałość, bardzo dobrą odporność na wilgoć, grzyby i owady. Z tego powodu dobrze znosi wieloletnie użytkowanie na zewnątrz – od mebli ogrodowych po elementy tarasów czy małej architektury.
• Sapeli – kolejny egzotyczny gatunek z grupy mahoni afrykańskich, o wysokiej twardości i gęstości zbliżonej do dębu. Dobrze sprawdza się na zewnątrz dzięki dużej odporności na wilgoć, zgniliznę i owady, choć jest nieco mniej trwały niż iroko i wymaga regularnego zabezpieczania powierzchni.
• Jatoba – bardzo gęsty i twardy surowiec z Ameryki Południowej, często stosowany na tarasy i podesty w wymagających warunkach. Doskonale sprawdzi się również na drewniane ławki, czy stoły. Charakteryzuje się wysoką odpornością na ścieranie, uszkodzenia mechaniczne, gnicie oraz ataki owadów. Dobrze sprawdza się nawet w intensywnie użytkowanych strefach ogrodu.

Wybór odpowiedniego drewna w zależności od planowanych mebli i zastosowania

To, które drewno sprawdzi się najlepiej, zależy przede wszystkim od tego, w jakich warunkach meble będą użytkowane, jaką funkcję mają pełnić i jak mają się prezentować. Inne wymagania ma ławka ustawiona pod dachem, inne całoroczny stół ogrodowy stojący na otwartym tarasie.

Przykład 1. Całoroczne meble ogrodowe stojące pod gołym niebem

To najtrudniejsza sytuacja dla drewna. Meble są narażone na deszcz, słońce, mróz i ciągłe wahania wilgotności. Tu najlepiej sprawdzą się materiały o wysokiej naturalnej odporności: iroko, akacja, jatoba, modrzew syberyjski lub daglezja. Przy ograniczonym budżecie sensowną opcją będzie też świerk skandynawski. Bez wątpienia jednak warto unikać typowo rodzimych gatunków.

Przykład 2. Ławki i stoły ustawione pod zadaszeniem

Meble stojące w miejscu osłoniętym od opadów, ale wciąż narażone na zmiany temperatur, mogą być wykonane z gatunków o nieco niższej odporności. Nadal jednak lepiej stawiać na gatunki sprowadzane jak świerk skandynawski, czy akację.

Przykład 3. Sezonowy zestaw mebli używany tylko latem

Jeśli meble są użytkowane sezonowo i w pozostałych miesiącach trafiają do garażu lub altany, można rozważyć lżejsze i tańsze warianty. Często sprawdzą się tutaj krajowe, dobrze zaimpregnowane gatunki jak świerk, olcha lub modrzew europejski. Jeżeli jednak meble będą intensywnie użytkowane podczas sezonu, warto postawić na nieco twardsze odmiany jak dąb, czy daglezja.

Konserwacja i impregnacja drewnianych mebli ogrodowych

Każde drewno ma swoją naturalną wytrzymałość. Żadne jednak nie wytrzyma długo bez odpowiedniej impregnacji. Poprawia ona odporność na wilgoć, promieniowanie UV i codzienne użytkowanie. Dzięki temu meble dłużej zachowują swój kolor i stabilność, niezależnie od tego, czy stoją pod zadaszeniem, czy na otwartej przestrzeni.

Warto w tym miejscu wspomnieć, że nie istnieje jeden standard określający, jak często należy impregnować drewniane meble ogrodowe. Wpływ ma na to wiele czynników: gatunek drewna, intensywność użytkowania, rodzaj zastosowanego preparatu oraz to, czy są narażone na deszcz i słońce. Dlatego podstawą jest regularna obserwacja stanu powierzchni. Reagować zaś warto gdy:

• kolor zaczyna blaknąć lub szarzeć,
• pojawiają się mikropęknięcia, wyszczerbienia lub szorstkie miejsca,
• powierzchnia zaczyna chłonąć wodę.

Jak dokonać najlepszego wyboru drewna na meble do ogrodu?

Wybór najprościej zacząć od określenia, gdzie i jak meble będą używane. Jeśli cały rok stoją na otwartej przestrzeni, lepiej postawić na gatunki sprowadzane jak świerk skandynawski, akacja, czy daglezja. Do miejsc osłoniętych lub mebli sezonowych wystarczą tańsze materiały, jednak i tutaj lepiej stawiać na świerk skandynawski, który jest najlepszym kompromisem między ceną a jakością. Niezależnie od wyboru podstawą jest regularna obserwacja stanu powierzchni raz do roku, a w razie potrzeby, odpowiednia impregnacja. Dzięki temu nawet zwyklejsze gatunki mogą służyć długo i zachować estetyczny wygląd.

FAQ

Dlaczego dobór drewna ma znaczenie przy meblach ogrodowych?

Różne gatunki mają zupełnie inne właściwości i inaczej reagują na wilgoć, słońce i wahania temperatur. Od wyboru zależy trwałość mebli, ich stabilność, wygląd i to, ile pracy będzie wymagała konserwacja.

Jakie drewno jest najlepsze na meble ogrodowe?

Nie ma jednej odpowiedzi, bo wybór zależy od warunków, w jakich meble będą używane, oczekiwanego wyglądu, budżetu i tego, jak wiele czasu chce się poświęcać na konserwację. W praktyce jednak za najlepszy kompromis między ceną, wytrzymałością i dostępnością uznaje się świerk skandynawski. Gatunek ten jest znacznie stabilniejszy niż rodzimy świerk, dobrze znosi zmienną pogodę i przy odpowiedniej impregnacji sprawdza się przez wiele sezonów.

Dlaczego drewno egzotyczne jest często polecane do mebli ogrodowych?

Rośnie w trudniejszych warunkach klimatycznych, dzięki czemu ma wysoką naturalną odporność na wilgoć, grzyby, owady i pękanie. W praktyce oznacza to dłuższą żywotność i mniejszą potrzebę pielęgnacji.

Jak często impregnować drewniane meble ogrodowe?

Tak często, jak będzie to konieczne – nie ma jednej, stałej reguły. Wpływa na to gatunek drewna, stopień nasłonecznienia, użytkowanie i warunki pogodowe. Warto to robić wtedy, gdy powierzchnia blaknie, staje się szorstka albo zaczyna chłonąć wodę. Podstawą będzie zatem sprawdzanie stanu mebla co rok przed zimą.

Czy zamiast drewna można wybierać meble ogrodowe z innych materiałów?

Tak. Popularne są m.in. stal, technorattan, czy nowoczesna płyta HPL. Materiały te są nieco mniej wymagające w utrzymaniu, ale nie cechuje ich naturalny wygląd, przez co nie wpisują się w styl każdego ogrodu.